İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumluluklarının Yürütülmesi ile ilgili Araştırma

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumlulukları
İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumlulukları

İş Güvenliği Uzmanlarının Görev ve Sorumlulukları

Türkiye, geçtiğimiz on beş yıl içinde ulusal iş sağlığı ve güvenliği (İSG) sisteminin, koruyucu önlemler ve risk değerlendirmesi için ulusal ve işyeri düzeyinde gereksinimler doğrultusunda, hem Avrupa Birliği (AB) hem de Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartlarına uyumlu hale getirilmesi sürecine girmiştir. Bu bağlamda, 89/391 AB Direktifi ve 1981 tarihli ILO İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi (No. 155) temel alınmıştır. Odağına İSG’yi alan bu süreç, 2003 yılında temel hukuki İSG gerekliliklerinin İş Kanunu’na (4857 sayılı Kanun) dâhil edilmesiyle başlatılmıştır. Bu süreç, 2012 yılında müstakil bir İSG Kanunu’nun (6331 sayılı Kanun) yürürlüğe girmesiyle devam etmiştir. İlgili yönetmeliklerin ve tüzüklerin revizyonu 2016 yılında sonuçlandırılmıştır. Süreç, Türkiye’nin ilgili ILO Sözleşmelerini onaylayabilmesi için bir temel oluşturmuştur. Türkiye, 2005 yılında 155 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Sözleşmesi’ni, 161 sayılı İş Sağlığı Hizmetleri Sözleşmesi’ni onaylamıştır. Son dönemde ise, 2014 yılında 187 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliğini Geliştirme Çerçeve Sözleşmesi’ni, 2016’da ise 167 sayılı İnşaat İşlerinde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi ile 176 sayılı Madenlerde Güvenlik ve Sağlık Sözleşmesi’ni onaylamıştır. Türkiye, 81 sayılı İş Teftiş Kurulu Sözleşmesi’ni, epey önce 1951’de onaylamıştır.

2003 yılında İş Kanunu’ndaki değişikliklerden biri, işletmelerin İSG profesyonellerini (iş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimleri) istihdam etme zorunluluğuydu. Bu kanun başlangıçta yalnızca 50’den fazla çalışana sahip işyerlerine uygulanmış ancak İSG Kanunu’nun kabul edilmesinden sonra 2012’de tüm işletmeler için genel bir gereklilik haline gelmiştir. İSG Kanunu (Madde 8) İSG profesyonellerine önemli görevler vermektedir. İSG profesyonelleri, işletmede alınması gereken temel İSG önlemlerinin yazılı olarak işverene bildirmekle yükümlüdür. İşverenin, hayati tehlike doğuran bir önlemi almaması durumunda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na (ÇŞGB) durumun iletilmesinden sorumludur. İş Güvenliği Uzmanları ve İşyeri Hekimleri görevlerini yerine getirirken kısıtlanmamalıdır. İSG profesyonelleri profesyonel bağımsızlıklarını korumalı ve görevlerini yerine getirirken etik kurallara uymalıdırlar. İş güvenliği uzmanları ve işyeri hekimlerinin sertifikalı olması gerekmektedir. İSG profesyonelleri için 90 saatlik yüz yüze eğitim, 90 saatlik uzaktan eğitim ve 40 saatlik staj dahil olmak üzere üç modülden oluşan toplam 220 saatlik sertifikasyon programları bulunmaktadır. İş güvenliği uzmanı eğitim programlarına göre, işyerleri üç tehlike sınıfına, çok tehlikeli (A), tehlikeli (B) ve daha az tehlikeli
(C), ayrılmıştır. 1 Temmuz 2015 itibariyle toplam 87.207 İş güvenliği uzmanı ve 26 978 işyeri hekimi sertifikalandırılmıştır.

Raporun Tamamını İndirebilirsiniz.