Toprak kirliliği nedenleri
Toprak kirliliği nedenleri

Toprak Kirliliği Nedenleri

Toprak kirliliği nedenleri çok geniş sebeplere dayanmaktadır. Bu nedenle toprak kirliliğini referans kaynaklı kolaylık olması açısından doğal ve insan kaynaklı (antropojenik-yapay) olarak ikiye ayırabiliriz.

Yapay kirleticiler

İnsan kaynaklı (antropojenik-yapay) toprak kirliliği bazıları kasıtlı (endüstriyel) ve bazılarılarıda kazara olmak üzerer çeşitli şekillerde meydana gelmektedir. İnsan kaynaklı toprak kirliliği, toprağın toksik kirlilik düzeyini artırmak için doğal prsosesler ile birlikte etki gösterebilir.

-Depolama, taşıma ve kimyasalların kullanılması sırasında kaza sonnucu dökülmeler ve sızıntılar (örnek olarak benzin sızıntıları ve benzin isitasyonlarındaki dizel yakıtların dökülmesi),

-Çevreye olası kirleticilerin yayılmasına neden olan fırınlar vea diğer endüstriyel işemleri içeren döküm faaliyetleri ve imalat süreçleri,

-Hammaddelerin örneğpin ağır metallerin ezilmesi ve işlenmesi ile ilgili madencilik faaliyetleri toksik maddeler yayamaktadır.

-İnşaat faaliyetleri,

-Herbistiler, böcek öldürücü ilaçlar ve aşırı gübreleme gibi tarımsal faaliyetler.

-Taşımacılık faaliyetleri, araç emisyonlarından kaynaklı tehlikeli kirleticiler.

– Kimyasal atıkların kaçak olarak dökülmesi /bertarafı ister yasal ister yasadışı olsun.

-Atıkların depolama alanlarında depolanması, sızıntı sularının yeraltı sularına karışması yada karıştıkdan sonra uçucu organik karbonları toprağa bulaştırması.

-Kurşun bazlı bina boyalarının soyularak topraklara karışması.

İnşaatlardan Kaynaklanan  Kirleticiler

İnşaat atıkları günümüzde neredeyse her yerde bulunan bu nedenle de kentsel alanlardaki toprak kirliliğinin en büyük tetikleyicisidir. İnşaat alanlarında kullanılan hemen hemen her kimyasal madde toprakları kirletme potansiyeline sahiptir.

Tüm bunların yanında yüksek risk havada ince parçacıklı yapıları ile daha rahat taşınabilen  kimyasallardır. Partiküller halinde dolaşan kimyasallar PAH’lar gibi canlı organizmalar bozunmaya ve biyolojik olarak birikime karşı daha dayanıklıdırlar.

Bunlara ek olarak inşat tozu havada kolayca yayılabilir ve daha küçük parçacık boyutlatından (10 mikrondan az) dolayı özellikle daha tehlikelidirler. Bu tozun özellikleri astım, bronsşit gibi solunum yolları hastalıklarını ve hatta kanseri tetikleyebilir.

Üstelik eski binaların yıkımı sırasında astbest tozu açığa çıkabilir bu asbest zamanlara topraklara çökerek toprak kirliğine neden olur. Rüzgarla çökelen asbset tozları yeniden atmosfere karışabilir.

Doğal Kirleticiler

Doğal kimyasal birikimleri toprak kirliliğine neden olduğu ender olayların yanı sıra doğal prosesler insalar tarafından doğaya salınmış kimyasalları etkiler. Genel olarak kirletici toksisiteyi ve/veya kontainasyon seviyesini süşürerek veya artırarark etki edebilir. Bu değişim sözkonusu kimysallar ile ortamın o anki durumuna bağlıdır. Bu durum insanlar tarafından doğaya bırakılan kirleticiler ile etkileşime girebilecek diğer kimyasalların  ve doğal koşulların bulunduğu karmaşık zemin ortamından dolayı mümkün olabilmektedir.

Toprak Kirliliğine Yol Açan Doğal Süreçler

Atmosferik çökelme ile yağış suyu sızıntısı arasındaki dengesizlikten (örneğin kurak ortamlardaki topraklarda perklorat konsantrasyonu ve birikimi) dolayı toprakta bileşiklerin doğal birikimi,

Belirli çevresel koşullar altında topraktaki doğal üretim (örneğin bir klor kaynağı, metalik nesne varlığında topraktaki doğal perklorat oluşumu) Kanalizasyon hatlarından yüzey altı sızıntıları (örneğin kloroform gibi trihalometanları üretebilen klor eklenmesi).